తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వేడుకలు అక్టోబర్ 10 నుంచి ప్రారంభం కానున్నాయి. ప్రకృతితో మమేకమై, రంగురంగుల పూలతో బతుకమ్మలను పేర్చి, ఆటపాటలతో సంబరాలు చేసుకునే ఈ పండుగ తెలంగాణ ప్రత్యేకతను ప్రపంచానికి చాటిచెబుతోంది. మహాలయ అమావాస్య నుంచి తొమ్మిది రోజులపాటు మహిళలు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో బతుకమ్మ వేడుకలను నిర్వహిస్తారు. ఇప్పటికే పలు ప్రాంతాల్లో ముందస్తు బతుకమ్మ సంబరాలు ఉత్సాహంగా కొనసాగుతున్నాయి. ఆలయాలు, గ్రామాలు, పట్టణాల్లో వేడుకలకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లు జోరందుకున్నాయి.
బతుకమ్మ అంటే కేవలం పూల పండుగ మాత్రమే కాదు.. ప్రకృతిని ఆరాధించే అద్భుతమైన సంప్రదాయం. గునుగు, తంగేడు, బంతి, చేమంతి, గోరింట, మందారం వంటి వివిధ రకాల పూలను వరుసలుగా పేర్చి బతుకమ్మను అందంగా అలంకరిస్తారు. పూలతో పేర్చిన బతుకమ్మకు పసుపుతో గౌరమ్మను ప్రతిష్ఠించి పూజలు చేస్తారు. అనంతరం మహిళలంతా బతుకమ్మ చుట్టూ చేరి చప్పట్లు కొడుతూ జానపద గీతాలు ఆలపిస్తారు. తరతరాలుగా వస్తున్న ఈ ఆచారం తెలంగాణ ఆడబిడ్డల ఆత్మగౌరవానికి, ఐక్యతకు, కుటుంబ అనుబంధాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
బతుకమ్మ పండుగలో తొమ్మిది రోజులకూ ప్రత్యేకత ఉంది. మొదటి రోజు ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో ప్రారంభమయ్యే వేడుకలు అటుకుల బతుకమ్మ, ముద్దపప్పు బతుకమ్మ, నానబియ్యం బతుకమ్మ, అట్ల బతుకమ్మ, అలిగిన బతుకమ్మ, వేపకాయల బతుకమ్మ, వెన్నముద్దల బతుకమ్మ మీదుగా చివరి రోజు సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తాయి. ప్రతి రోజూ ప్రత్యేకమైన నైవేద్యాలు సమర్పించడం ఈ పండుగలోని మరో విశేషం. నువ్వులు, బెల్లం, అటుకులు, పప్పులు, ఇతర సంప్రదాయ పదార్థాలను ప్రసాదంగా తయారు చేస్తారు. మహిళలు ఒకరికొకరు తాంబూలాలు, ప్రసాదాలు ఇచ్చిపుచ్చుకుంటూ సంతోషంగా వేడుకల్లో పాల్గొంటారు.
బతుకమ్మ పండుగకు సంబంధించి అనేక జానపద కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. దుర్గాదేవి మహిషాసురుడితో యుద్ధం చేసిన తర్వాత ఆమెకు ఉత్సాహాన్ని అందించేందుకు మహిళలు పాటలు పాడి పూలతో ఆరాధించారనే కథ ఒకటి. సతీదేవి, గౌరమ్మ, మహాలక్ష్మి వంటి దేవతా స్వరూపాలతోనూ బతుకమ్మ సంప్రదాయాన్ని అనుసంధానించే కథనాలు ఉన్నాయి. అయితే ఈ పండుగకు సంబంధించిన ప్రధాన ప్రత్యేకత మాత్రం ప్రకృతిని దైవస్వరూపంగా భావించి పూలతో పూజించడం, మహిళలు సామూహికంగా పాల్గొని తమ సంస్కృతిని కాపాడుకోవడం.
తొమ్మిది రోజులపాటు ఆటపాటలతో సందడి చేసే బతుకమ్మ వేడుకలు సద్దుల బతుకమ్మ నిమజ్జనంతో ముగుస్తాయి. చెరువులు, ఇతర జలాశయాల వద్ద మహిళలు బతుకమ్మలను తీసుకెళ్లి నిమజ్జనం చేస్తారు. ప్రకృతిలో పుట్టిన పూలను తిరిగి ప్రకృతిలోనే కలపడం ద్వారా పర్యావరణంతో మనిషికి ఉన్న అనుబంధాన్ని ఈ సంప్రదాయం చాటిచెబుతుంది. ప్రకృతిని ప్రేమించి, పరిరక్షిస్తే ప్రకృతి కూడా మనల్ని కాపాడుతుందనే సందేశాన్ని బతుకమ్మ అందిస్తుంది.
ఇదిలా ఉంటే, ఈ ఏడాది బతుకమ్మ వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహించేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాట్లు చేస్తోంది. పండుగ నిర్వహణపై అధికారులతో సమన్వయం చేసుకుంటూ అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తి చేయాలని మంత్రి సీతక్క సూచించారు. గ్రామాల్లో పారిశుద్ధ్యం, విద్యుత్ సరఫరా, రహదారులు, తాగునీరు, భద్రత వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాలని అధికారులను ఆదేశించారు. సర్పంచ్‌లు, పంచాయతీ కార్యదర్శులు, జిల్లా అధికారులు, కలెక్టర్లు సమన్వయంతో పనిచేసి ప్రజలకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా చూడాలని కోరారు.
పూల పరిమళాలు, జానపద గీతాలు, మహిళల సందడి, సంప్రదాయాల కలయికగా సాగే బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణ జీవన విధానానికి అద్దం పడుతుంది. తరతరాలుగా వస్తున్న ఈ అపురూపమైన సంప్రదాయాన్ని భావితరాలకు అందించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. ప్రకృతిని పూజిస్తూ, సంస్కృతిని కాపాడుతూ, ఐక్యతను చాటిచెప్పే బతుకమ్మ సంబరాలు మరోసారి తెలంగాణ అంతటా పండుగ శోభను నింపేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి.
Leave a Reply