డెంగ్యూ.. ఒకప్పుడు కేవలం వర్షాకాలంలో మాత్రమే ఎక్కువగా కనిపించే వ్యాధి. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారిపోయింది. వాతావరణ మార్పులు, పట్టణీకరణ, దోమల వ్యాప్తి కారణంగా ఏడాది పొడవునా ప్రజలను భయపెడుతున్న పెద్ద ప్రజారోగ్య సమస్యగా మారింది. సాధారణ జ్వరంలా మొదలయ్యే డెంగ్యూ.. కొన్నిసార్లు ప్రాణాంతక పరిస్థితులకు దారితీస్తోంది.

ఇలాంటి ప్రాణాంతక వైరస్‌కు చెక్ పెట్టే దిశగా భారత్‌లో కీలక ముందడుగు పడింది. దేశంలోనే తొలిసారిగా డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌కు అధికారిక అనుమతి లభించింది. మరి ఈ వ్యాక్సిన్ నిజంగా గేమ్ ఛేంజర్ కానుందా? ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది? ఎవరు తీసుకోవచ్చు? ఎంతవరకు రక్షణ ఇస్తుంది? తెలుసుకుందాం.

---

భారత్‌లో తొలి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌కు అనుమతి

డెంగ్యూ నియంత్రణలో భారత వైద్య, ప్రజారోగ్య రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దేశంలో తొలి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌కు డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DCGI) ఆమోదం తెలిపింది.

జపాన్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఫార్మా సంస్థ టకేడా బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ అభివృద్ధి చేసిన ‘క్యూడెంగా’ (Qdenga) వ్యాక్సిన్‌ను భారత్‌లో వినియోగానికి అనుమతించారు.

ఈ టీకా డెంగ్యూ వైరస్‌కు వ్యతిరేకంగా రక్షణ కల్పించేలా రూపొందించబడింది. ముఖ్యంగా డెంగ్యూ వైరస్‌కు చెందిన నాలుగు ప్రధాన రకాలైన..

• DENV-1
• DENV-2
• DENV-3
• DENV-4

స్ట్రెయిన్‌ల నుంచి రక్షణ అందించేలా ఈ వ్యాక్సిన్‌ను తయారు చేశారు.

---

ఎవరు ఈ వ్యాక్సిన్ తీసుకోవచ్చు?

క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్‌ను 4 ఏళ్ల నుంచి 60 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న వారికి వినియోగించేందుకు అనుమతించారు.

ఈ వ్యాక్సిన్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..

• టీకా తీసుకునే ముందు ప్రత్యేకమైన రక్త పరీక్షలు అవసరం లేదు.
• గతంలో డెంగ్యూ సోకినా, సోకకపోయినా తీసుకోవచ్చు.
• చర్మం కింద (Subcutaneous Injection) ఈ టీకాను ఇస్తారు.

ఈ వ్యాక్సిన్ రెండు డోసుల రూపంలో ఉంటుంది.

• ఒక్కో డోస్ పరిమాణం: 0.5 ఎంఎల్
• రెండు డోసుల మధ్య వ్యవధి: 3 నెలలు

అయితే, ఈ వ్యాక్సిన్ ధరను ఇంకా అధికారికంగా ప్రకటించలేదు.

---

భారత్‌లో డెంగ్యూ ముప్పు ఎంత తీవ్రం?

భారత్‌లో డెంగ్యూ కేసులు గత కొన్నేళ్లుగా గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయి.

టకేడా సంస్థ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. గత రెండు దశాబ్దాల్లో భారత్‌లో డెంగ్యూ కేసుల సంఖ్య ఏకంగా 11 రెట్లు పెరిగింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న డెంగ్యూ కేసుల్లో దాదాపు 34 శాతం కేసులు భారత్‌లోనే నమోదవుతున్నాయి.

డెంగ్యూ అనేది ఎడిస్ దోమల ద్వారా వ్యాపించే వైరల్ వ్యాధి.

వాతావరణ మార్పులు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, వేగవంతమైన పట్టణీకరణ, నీరు నిల్వ ఉండే పరిస్థితులు దోమల పెరుగుదలకు అనుకూలంగా మారడంతో డెంగ్యూ వ్యాప్తి పెరుగుతోంది.

2025లో దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 1.13 లక్షల డెంగ్యూ కేసులు అధికారికంగా నమోదయ్యాయి.

---

క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్ ఎంత ప్రభావవంతం?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 28 వేల మందిపై నిర్వహించిన క్లినికల్ ట్రయల్స్‌లో క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్ మంచి ఫలితాలను చూపించింది.

భారత్‌లో నిర్వహించిన ఫేజ్-3 అధ్యయనాల్లో కూడా ఇది సురక్షితమైనదిగా తేలింది.

అధ్యయనాల ప్రకారం..

• డెంగ్యూ కారణంగా ఆసుపత్రిలో చేరే పరిస్థితులను 84.1 శాతం వరకు తగ్గించింది.
• రెండు డోసులు తీసుకున్న 12 నెలల తర్వాత డెంగ్యూ సోకకుండా 80.2 శాతం రక్షణ అందించింది.

ఈ ఫలితాలు డెంగ్యూ నియంత్రణలో ఈ వ్యాక్సిన్ కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉందని సూచిస్తున్నాయి.

---

WHO గుర్తింపు పొందిన వ్యాక్సిన్

క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్‌కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నుంచి కూడా గుర్తింపు లభించింది.

WHO నిర్దేశించిన..

• నాణ్యత
• భద్రత
• సమర్థత

ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండటంతో ఈ వ్యాక్సిన్‌కు WHO ప్రీ-క్వాలిఫికేషన్ లభించింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా డెంగ్యూ ఎక్కువగా వ్యాప్తి చెందుతున్న దేశాల్లో ప్రభుత్వ టీకా కార్యక్రమాల ద్వారా ఈ వ్యాక్సిన్‌ను అందించాలని WHO సూచించింది.

ఇప్పటికే..

• బ్రెజిల్
• యూరోపియన్ యూనియన్
• బ్రిటన్
• ఇండోనేషియా
• అర్జెంటీనా

వంటి 43కి పైగా దేశాల్లో క్యూడెంగా ఆమోదం పొందింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 3.2 కోట్లకు పైగా డోసులు పంపిణీ అయ్యాయి.

---

డెంగ్యూకు ఇప్పటివరకు చికిత్స ఎలా ఉండేది?

ప్రస్తుతం డెంగ్యూ వైరస్‌ను నేరుగా ఎదుర్కొనే ప్రత్యేకమైన యాంటీ వైరల్ మందులు అందుబాటులో లేవు.

డాక్టర్లు సాధారణంగా లక్షణాల ఆధారంగా చికిత్స అందిస్తారు.

డెంగ్యూ తీవ్రంగా మారితే..

• ప్లేట్‌లెట్స్ సంఖ్య తగ్గిపోవడం
• రక్తస్రావం
• డెంగ్యూ హెమరేజిక్ ఫీవర్
• అవయవాలపై ప్రభావం

లాంటి ప్రమాదకర పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇలాంటి సమయంలో క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రావడం ప్రజారోగ్య వ్యవస్థకు పెద్ద ఊరటనిచ్చే పరిణామంగా భావిస్తున్నారు.

---

భారత్‌లో ఎప్పుడు అందుబాటులోకి వస్తుంది?

క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్‌ను యూనిసెఫ్ (UNICEF), పాన్ అమెరికన్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ (PAHO) వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థల ద్వారా కూడా పొందే అవకాశం ఉంది.

భారత్‌లో త్వరలోనే ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల ద్వారా ఈ టీకా అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.

వ్యాక్సిన్ ధర, పంపిణీ విధానం, మార్గదర్శకాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు సంస్థ ప్రతినిధులు త్వరలో అధికారిక ప్రకటన చేసే అవకాశం ఉంది.

---

ముగింపు

డెంగ్యూకు పూర్తిగా చెక్ పెట్టే తుది పరిష్కారం ఇదే అని ఇప్పుడే చెప్పలేం.

కానీ, ప్రాణాంతక డెంగ్యూకు వ్యతిరేకంగా భారత్ ఆమోదించిన తొలి వ్యాక్సిన్ క్యూడెంగా.. ప్రజారోగ్య రంగంలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్తులో ఈ టీకా ఎంతమందికి చేరుతుంది? డెంగ్యూ కేసులను ఎంతవరకు తగ్గిస్తుంది? అన్నది కీలకంగా మారనుంది