అమర్నాథ్లో అనూహ్య పరిణామం!
5 రోజులకే కరిగిపోయిన మంచు శివలింగం!
బాబా బర్ఫానీ ఇంత త్వరగా ఎందుకు అదృశ్యమయ్యారు?
గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావమా..?
లక్షలాది మంది భక్తుల రద్దీ కారణమా..?
పుణ్యక్షేత్ర బోర్డుపై ఎందుకీ విమర్శలు?
ఇంతకీ అమర్నాథ్ యాత్ర కొనసాగుతుందా?
హిందువులు అత్యంత పవిత్రంగా భావించే అమర్నాథ్ యాత్రలో ఈసారి ఊహించని పరిణామం చోటు చేసుకుంది. యాత్ర ప్రారంభమైన కేవలం ఐదు రోజులకే పవిత్ర మంచు శివలింగం పూర్తిగా కరిగిపోయిందని వార్తలు రావడంతో భక్తుల్లో ఆందోళన నెలకొంది. సాధారణంగా 57 రోజుల పాటు సాగే యాత్ర ముగిసే వరకు దర్శనమిచ్చే బాబా బర్ఫానీ.. ఈసారి ఎందుకు ఇంత త్వరగా అంతర్థానమయ్యారు? దీనికి గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణమా? లేక లక్షలాది మంది భక్తుల రద్దీ ప్రభావమా? అసలు అమర్నాథ్ గుహలో మంచు శివలింగం ఎలా ఏర్పడుతుంది? ఎందుకు కరిగిపోతుంది?
జమ్మూ కశ్మీర్లో సముద్ర మట్టానికి దాదాపు 3,880 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న అమర్నాథ్ గుహ హిందువుల అత్యంత పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఒకటి. ప్రతి ఏడాది శ్రావణ మాసంలో ఈ గుహలో సహజసిద్ధంగా ఏర్పడే మంచు శివలింగాన్ని దర్శించుకోవడానికి దేశ విదేశాల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. ఈ మంచు శివలింగాన్ని భక్తులు ప్రేమగా “బాబా బర్ఫానీ” అని పిలుస్తారు. గుహ పైకప్పు నుంచి చినుకుల్లా జారే నీరు తీవ్రమైన చలిలో గడ్డకట్టి క్రమంగా మంచు శివలింగంగా రూపుదిద్దుకుంటుంది. చంద్రుని కళలను అనుసరిస్తూ ఈ శివలింగం పరిమాణం పెరగడం, తగ్గడం అనేది సహజ ప్రక్రియగా భావిస్తారు.
ఈ ఏడాది అమర్నాథ్ యాత్ర జూలై 3న ఘనంగా ప్రారంభమైంది. మొత్తం 57 రోజుల పాటు సాగాల్సిన ఈ యాత్ర రక్షాబంధన్ రోజున ముగియాల్సి ఉంది. అయితే యాత్ర ప్రారంభమైన ఐదు రోజులకే మంచు శివలింగం పూర్తిగా కరిగిపోయిందని వచ్చిన సమాచారం భక్తులను తీవ్ర నిరాశకు గురిచేసింది. యాత్ర ప్రారంభం సమయంలో దాదాపు ఐదు అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న శివలింగం క్రమంగా కరిగిపోతూ జూలై 7 నాటికి పూర్తిగా అదృశ్యమైందని పలు మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.
అసలు మంచు శివలింగం ఇలా త్వరగా ఎందుకు కరిగిపోయింది? దీనిపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అమర్నాథ్ బోర్డు అధికారులు మాత్రం ఇది సహజ ప్రక్రియలో భాగమేనని చెబుతున్నారు. గుహలోని ఉష్ణోగ్రత, తేమ, వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి మంచు శివలింగం ఏర్పడటం, కరిగిపోవడం సహజమేనని వారు వివరిస్తున్నారు. యాత్ర కొనసాగుతుందని, భక్తులు పవిత్ర గుహను యథావిధిగా దర్శించుకోవచ్చని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అయితే పర్యావరణ నిపుణులు మాత్రం మరో కోణాన్ని చూపిస్తున్నారు. హిమాలయ ప్రాంతం ఇప్పటికే గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావాన్ని తీవ్రంగా ఎదుర్కొంటోందని వారు చెబుతున్నారు. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా హిమనదాలు వేగంగా కరుగుతున్నాయి. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో కూడా ఉష్ణోగ్రతలు క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి. మారుతున్న గాలుల సరళి, వాతావరణంలో తేమ మార్పులు, అస్థిరమైన వర్షపాతం వంటి అంశాలు మంచు ఏర్పడే ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తున్నాయని వారు అంటున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో మంచు శివలింగం సాధారణం కంటే వేగంగా కరిగిపోయే అవకాశం ఉంటుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇదొక్కటే కారణం కాదని మరికొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈసారి అమర్నాథ్ యాత్రకు రికార్డు స్థాయిలో భక్తులు తరలివచ్చారు. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు నాలుగు లక్షల మంది యాత్రకు ముందుగానే నమోదు చేసుకున్నారు. యాత్ర ప్రారంభమైన తొలి నాలుగు రోజుల్లోనే సుమారు 86 వేల మంది భక్తులు గుహను దర్శించుకున్నారు. ఇంత భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు ఒకే ప్రాంతంలో ఉండటం వల్ల గుహ పరిసర ప్రాంతాల్లో స్థానిక ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే అవకాశం ఉందని పర్యావరణవేత్తలు చెబుతున్నారు. లక్షలాది మంది భక్తుల శ్వాస, శరీర ఉష్ణోగ్రత, విద్యుత్ వెలుగులు, ఇతర ఏర్పాట్లు కూడా గుహలోని సూక్ష్మ వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ఇక, ఇలాంటి పరిస్థితి ఇదే మొదటిసారి కాదు. 2013లో కూడా యాత్ర పూర్తికాకముందే మంచు శివలింగం కరిగిపోయింది. 2016లో యాత్ర ప్రారంభమైన పది రోజులకే శివలింగం అంతర్థానమైంది. గత కొన్నేళ్లుగా ఈ ఘటనలు తరచూ జరుగుతుండటంతో హిమాలయ ప్రాంతంలో జరుగుతున్న వాతావరణ మార్పులపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. ఒకప్పుడు 10 నుంచి 12 అడుగుల వరకు ఎత్తుగా ఏర్పడే మంచు శివలింగం, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో చిన్న పరిమాణంలోనే ఏర్పడి త్వరగా కరిగిపోతున్నట్లు పరిశీలనలు సూచిస్తున్నాయి.
అదేవిధంగా, గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచు ప్రాంతాలపై తీవ్రంగా కనిపిస్తోంది. హిమాలయాల్లోని హిమానీనదాలు క్రమంగా వెనక్కి తగ్గుతున్నాయని అనేక శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి. ఉష్ణోగ్రతల్లో స్వల్ప పెరుగుదల కూడా మంచు నిల్వలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపుతుంది. అమర్నాథ్ గుహలో ఏర్పడే మంచు శివలింగం కూడా పూర్తిగా ప్రకృతి పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉండటంతో, వాతావరణంలో వచ్చే చిన్న మార్పు కూడా దాని ఏర్పాటును, కరిగే వేగాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మరోవైపు పట్టణీకరణ, పర్యావరణ విధ్వంసం, అడవుల నరికివేత, పెరుగుతున్న కార్బన్ ఉద్గారాలు వంటి మానవ చర్యలు కూడా వాతావరణ మార్పులకు ప్రధాన కారణాలుగా శాస్త్రవేత్తలు గుర్తిస్తున్నారు. ఈ ప్రభావం హిమాలయ ప్రాంతాల్లో మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోందని హెచ్చరిస్తున్నారు. అందుకే అమర్నాథ్ వంటి సున్నితమైన ప్రాంతాల్లో యాత్రికుల సంఖ్య, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వ్యర్థాల నిర్వహణ, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని సూచిస్తున్నారు.
అయితే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. మంచు శివలింగం కరిగిపోవడం వల్ల అమర్నాథ్ యాత్ర నిలిచిపోదు. పవిత్ర గుహ దర్శనం యథావిధిగా కొనసాగుతుంది. భక్తులు గుహలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించుకోవచ్చు. అధికారికంగా కూడా యాత్ర షెడ్యూల్లో ఎలాంటి మార్పులు లేవని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
మొత్తానికి అమర్నాథ్లో మంచు శివలింగం త్వరగా కరిగిపోవడానికి ఒక్క కారణాన్ని మాత్రమే చూపించడం కష్టం. సహజ వాతావరణ మార్పులు, పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, గ్లోబల్ వార్మింగ్, హిమాలయాల్లో జరుగుతున్న పర్యావరణ మార్పులు, భారీ సంఖ్యలో యాత్రికుల రద్దీ… ఈ అంశాలన్నీ కలిసి ప్రభావం చూపి ఉండొచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఖచ్చితమైన కారణాన్ని నిర్ధారించాలంటే మరింత శాస్త్రీయ అధ్యయనం అవసరమని వారు చెబుతున్నారు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ప్రకృతిలో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులు ఇప్పుడు మన ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలపైనా ప్రభావం చూపడం ప్రారంభించాయనే ఆందోళన మరింత బలపడుతోంది.
Leave a Reply