ఈ ఏడాది వర్షాలు ఎందుకు ఆలస్యమవుతున్నాయి? జూన్, జూలై నెలల్లో కూడా ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు ఎందుకు కురవడం లేదు? రైతులు వాన కోసం ఆకాశం వైపు చూడాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకొచ్చింది? ప్రపంచ వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు ఒకే అంశంపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. అదే… ఎల్ నినో. ఈసారి ఎల్ నినో చరిత్ర సృష్టించే స్థాయికి చేరే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

ఒకవేళ ఎల్ నినో మరింత బలపడితే… దాని ప్రభావం కేవలం వర్షాలపైనే పరిమితం కాదు. వ్యవసాయం నుంచి ఆహార ధరల వరకు, తాగునీటి నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి వరకు… దాదాపు ప్రతి రంగంపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అసలు ఎల్ నినో అంటే ఏమిటి? ఇది భారత్‌ను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? ఈసారి పరిస్థితి ఎందుకు ఆందోళనకరంగా మారింది?

---

అసలు ఎల్ నినో అంటే ఏమిటి?

ఎల్ నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ప్రారంభమయ్యే ఒక సహజ వాతావరణ ప్రక్రియ. అయితే దీని ప్రభావం మాత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తుంది.

సాధారణంగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరిగినప్పుడు… ఆ పరిస్థితిని ఎల్ నినోగా పిలుస్తారు.

ఇది వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో జరిగినప్పటికీ… ప్రపంచ గాలుల దిశ, మేఘాల కదలిక, వర్షపాతం విధానాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

దీని ఫలితంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు, వరదలు సంభవిస్తే… మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. అంటే… ఒకవైపు అతివృష్టి, మరోవైపు అనావృష్టి పరిస్థితులు కనిపిస్తాయి.

---

భారత్‌పై ఎల్ నినో ప్రభావం ఎందుకు ఎక్కువ?

భారత్ విషయంలో ఎల్ నినో ప్రభావం అత్యంత కీలకమైనది. ఎందుకంటే దేశ వ్యవసాయం ఇప్పటికీ నైరుతి రుతుపవనాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది.

భారత్‌లో ఏడాది మొత్తం కురిసే వర్షాల్లో దాదాపు 70 శాతం వర్షపాతం జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్యే నమోదవుతుంది.

అలాంటి సమయంలో ఎల్ నినో బలపడితే… నైరుతి రుతుపవనాల వేగం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. మేఘాల ఏర్పాటులో మార్పులు వస్తాయి. దీంతో వర్షాలు ఆలస్యంగా రావడం, తక్కువగా కురవడం లేదా ప్రాంతాల వారీగా అసమాన వర్షపాతం నమోదవడం జరుగుతుంది.

---

2026లో బలహీనంగా మారుతున్న రుతుపవనాలు?

ఈ ఏడాది కూడా ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోందన్న ఆందోళనలు ఉన్నాయి.

భారత వాతావరణ శాఖ అంచనాల ప్రకారం… ఈసారి నైరుతి రుతుపవనాలు సాధారణం కంటే తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది.

మరో ఆందోళన కలిగించే అంశం ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (IOD).

సాధారణంగా IOD అనుకూలంగా ఉంటే… ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని కొంత వరకు తగ్గిస్తుంది. కానీ ఈసారి IOD తటస్థంగా ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనాలు చెబుతున్నాయి.

దీంతో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో జరుగుతున్న మార్పుల ప్రభావం భారత్‌పై ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉందన్న చర్చ జరుగుతోంది.

---

జూన్‌లో భారీ వర్షపాతం లోటు

ఎల్ నినో ప్రభావం ఇప్పటికే వర్షపాతం గణాంకాల్లో కనిపిస్తోందన్న విశ్లేషణలు ఉన్నాయి.

ఈ ఏడాది జూన్‌లో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. గత 126 సంవత్సరాల్లో అత్యంత పొడి జూన్‌లలో ఇది ఒకటిగా నమోదైంది.

జూలైలో కూడా పరిస్థితి పూర్తిగా మెరుగుపడలేదు. సాధారణ వర్షపాతంతో పోలిస్తే లోటు కొనసాగుతోంది.

దీంతో మొత్తం నైరుతి రుతుపవనాలపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి.

---

రైతులపై మొదటి ప్రభావం

వర్షాలు తగ్గితే… దాని మొదటి ప్రభావం రైతులపైనే పడుతుంది.

ఖరీఫ్ పంటల సాగు ఇప్పటికే మందగించినట్లు వ్యవసాయ రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ముఖ్యంగా వరి సాగుపై ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంది.

వర్షాలు మరింత ఆలస్యమైతే…

• పంటల సాగు విస్తీర్ణం తగ్గవచ్చు.
• దిగుబడులు పడిపోవచ్చు.
• ఆహార ధాన్యాల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.

అంటే ఎల్ నినో ప్రభావం రైతులకే పరిమితం కాకుండా… సాధారణ ప్రజలపై కూడా పడే అవకాశం ఉంది.

---

నీటి కొరత నుంచి విద్యుత్ సమస్యల వరకు

వర్షాలు తగ్గితే సమస్యలు వ్యవసాయంతోనే ఆగిపోవు.

రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు తగ్గితే…

• తాగునీటి సమస్యలు పెరుగుతాయి.
• జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది.
• విద్యుత్ సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.

అదే సమయంలో నేలలో తేమ తగ్గడంతో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. హీట్‌వేవ్స్ తీవ్రత పెరగడం, ఆరోగ్య సమస్యలు ఎక్కువ కావడం వంటి ప్రభావాలు కూడా కనిపించవచ్చు.

---

సూపర్ ఎల్ నినో రికార్డులకు ముప్పు?

అమెరికాకు చెందిన NOAA ఇప్పటికే ఎల్ నినో పరిస్థితులపై హెచ్చరికలు జారీ చేసింది.

అంతేకాదు… ఈ ఏడాది చివరి వరకు ఎల్ నినో మరింత బలపడే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు ఉన్నాయి.

వాతావరణ శాస్త్రవేత్త జీక్ హౌస్‌ఫాదర్ చేసిన విశ్లేషణలో… ఈసారి ఎల్ నినో గతంలోని 1982, 1997, 2015 సూపర్ ఎల్ నినో రికార్డులను అధిగమించే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.

ఆయన విశ్లేషణ ప్రకారం… Niño-3.4 ప్రాంతంలో ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసం గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.

---

అయితే ప్రతి ఎల్ నినో ప్రభావం ఒకేలా ఉండదు

ప్రతి ఎల్ నినో ఏడాది ఒకే విధమైన పరిస్థితులను తీసుకురాదు.

అరేబియా సముద్రంలో ఏర్పడే వాతావరణ వ్యవస్థలు, బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనాలు, స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

అందుకే వాతావరణ శాఖ పరిస్థితులను నిరంతరం పరిశీలిస్తోంది.

రైతులు కూడా పంటల ఎంపిక, నీటి వినియోగం, సాగు విధానాల్లో జాగ్రత్తలు పాటించాలని సూచిస్తున్నారు.

---

ముగింపు

ఎల్ నినో అనేది కేవలం సముద్రంలో జరిగే ఉష్ణోగ్రత మార్పు కాదు. కోట్లాది మంది జీవితాలను ప్రభావితం చేసే ఒక ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థ.

ఈసారి ఎల్ నినో నిజంగానే చరిత్ర సృష్టిస్తుందా? భారత్‌లో కరవు పరిస్థితులు మరింత తీవ్రం అవుతాయా? లేక రాబోయే వారాల్లో వాతావరణ పరిస్థితులు మారతాయా?

ఇప్పుడు అందరి దృష్టి రాబోయే కొన్ని వారాలపైనే ఉంది.

ఎందుకంటే ఈ కాలమే రైతుల భవిష్యత్తును, పంటల పరిస్థితిని, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే కీలక సమయంగా మారనుంది.