భారత అంతరిక్ష రంగంలో కొత్త చరిత్ర..!
ప్రయోగానికి సిద్ధంగా దేశంలోనే తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్
నింగిలోకి స్కైరూట్ విక్రమ్–1…
శ్రీహరికోట నుంచి దూసుకెళ్లనున్న రాకెట్
షార్లోని ఫస్ట్ లాంచ్ ప్యాడ్లో సిద్ధంగా విక్రమ్-1
జూలై 12- ఆగస్టు 4 మధ్య ప్రయోగించే అవకాశం
ఏడంతస్తుల ఎత్తైన రాకెట్
భారత రోదసి చరిత్రలో సరికొత్త విప్లవంగా అభివర్ణన
టీ-హబ్లో పురుడు పోసుకొన్న ‘స్కైరూట్’ ఘనత
భారత అంతరిక్ష రంగంలో మరో చారిత్రక ఘట్టానికి రంగం సిద్ధమైంది. ఇప్పటివరకు అంతరిక్షంలోకి రాకెట్లను ప్రయోగించడం అంటే ఇస్రో అనే ప్రభుత్వ సంస్థ మాత్రమే గుర్తుకొచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు ఆ పరిస్థితి మారుతోంది. దేశంలోనే తొలిసారిగా ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ పూర్తిస్థాయి ఆర్బిటల్ రాకెట్ను అంతరిక్షంలోకి పంపేందుకు సిద్ధమైంది. హైదరాబాద్కు చెందిన స్టార్టప్ సంస్థ స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ అభివృద్ధి చేసిన విక్రమ్-1 రాకెట్, భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగంలో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలకబోతోంది. “మిషన్ ఆగమన్” పేరుతో చేపట్టనున్న ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే… భారతదేశం ప్రపంచ వాణిజ్య అంతరిక్ష మార్కెట్లో మరింత బలమైన స్థానాన్ని సంపాదించే అవకాశం ఉంది. అసలు విక్రమ్-1 ప్రత్యేకత ఏమిటి? ఈ ప్రయోగం ఎందుకు చారిత్రాత్మకం? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
భారతదేశంలో ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగానికి పెద్ద ఊపునిచ్చే ఈ ప్రయోగాన్ని జూలై 12 నుంచి ఆగస్టు 4 మధ్య తిరుపతి జిల్లా శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి నిర్వహించేందుకు సన్నాహాలు పూర్తయ్యాయి. ఇస్రో ఫస్ట్ లాంచ్ ప్యాడ్ నుంచే ఏడంతస్తుల ఎత్తైన ఈ రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లనుంది. వాతావరణ పరిస్థితులు, భద్రతా అనుమతులు, చివరి సాంకేతిక పరీక్షలు పూర్తైన తర్వాత ప్రయోగ తేదీని ఖరారు చేస్తారు.
ఈ మిషన్కు “ఆగమన్” అనే పేరు పెట్టడం కూడా ప్రత్యేకమే. ఆగమన్ అంటే కొత్త ప్రారంభం లేదా ప్రవేశం. భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమ ఆర్బిటల్ ప్రయోగాల యుగంలోకి అడుగుపెడుతున్న సందర్భంగా ఈ పేరును ఎంపిక చేశారు. అంటే ఇది కేవలం ఒక రాకెట్ ప్రయోగం మాత్రమే కాదు… భారత అంతరిక్ష రంగంలో కొత్త శకానికి నాంది.
విక్రమ్-1 ఒక మల్టీ-స్టేజ్ ఆర్బిటల్ లాంచ్ వెహికిల్. సుమారు ఏడు అంతస్తుల భవనం ఎత్తుతో నిర్మించిన ఈ రాకెట్ పూర్తిగా అత్యాధునిక కార్బన్ కాంపోజిట్ నిర్మాణంతో తయారైంది. దీంతో రాకెట్ బరువు తగ్గడమే కాకుండా పనితీరు కూడా మెరుగుపడుతుంది. ఇందులో దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన 3డీ ప్రింటెడ్ ఇంజిన్లు, ఘన ఇంధన బూస్టర్లు ఉపయోగించారు. స్వదేశీ సాంకేతికతతో రూపొందించడం ఈ రాకెట్కు మరో ప్రత్యేకత.
ఈ రాకెట్ ద్వారా సుమారు 350 కిలోల వరకు బరువున్న చిన్న ఉపగ్రహాలను 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని లో ఎర్త్ ఆర్బిట్లోకి ప్రవేశపెట్టే సామర్థ్యం ఉంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చిన్న ఉపగ్రహాల వినియోగం వేగంగా పెరుగుతోంది. కమ్యూనికేషన్, వ్యవసాయం, వాతావరణ హెచ్చరికలు, నావిగేషన్, రక్షణ, ఇంటర్నెట్ సేవలు, భూసర్వే వంటి అనేక రంగాల్లో చిన్న ఉపగ్రహాల అవసరం పెరుగుతోంది. అలాంటి మార్కెట్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని స్కైరూట్ ఈ రాకెట్ను రూపొందించింది.
ఈ తొలి ప్రయోగంలో కేవలం ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలోకి పంపడమే లక్ష్యం కాదు. రాకెట్లోని ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ, స్టేజ్ సెపరేషన్, గైడెన్స్, నావిగేషన్, కంట్రోల్ వ్యవస్థలు అంతరిక్షంలో ఎలా పనిచేస్తాయో పరీక్షించి కీలక డేటాను సేకరించనున్నారు. ఈ సమాచారం ఆధారంగా భవిష్యత్తులో మరింత అధునాతన వాణిజ్య ప్రయోగాలను చేపట్టేలా సాంకేతికతను మెరుగుపరచాలని స్కైరూట్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ ప్రయాణం కూడా ఎంతో ఆసక్తికరంగా సాగింది. 2018 జూన్ 12న హైదరాబాద్లో ఈ సంస్థను ఇస్రో మాజీ శాస్త్రవేత్తలు పవన్ కుమార్ చందన, నాగభరత్ డాకా స్థాపించారు. తెలంగాణలోని టీ-హబ్, టీ-వర్క్స్ వంటి స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ మద్దతుతో ఈ సంస్థ ఎదిగింది. కొద్ది సంవత్సరాల్లోనే అంతరిక్ష రంగంలో ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించే స్థాయికి చేరుకుంది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థలో వెయ్యికి పైగా ఉద్యోగులు పనిచేస్తున్నారు.
2022లో స్కైరూట్ ఇప్పటికే విక్రమ్-ఎస్ పేరిట భారత తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. అయితే అది ఒక సబ్-ఆర్బిటల్ మిషన్ మాత్రమే. ఇప్పుడు విక్రమ్-1తో పూర్తిస్థాయి ఆర్బిటల్ ప్రయోగానికి సిద్ధమవుతోంది. ఈ కారణంగానే దీనిని భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగంలో అత్యంత కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే ప్రయోజనాలు కూడా భారీగానే ఉండనున్నాయి. ప్రస్తుతం చిన్న ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది డాలర్ల మార్కెట్ ఉంది. తక్కువ ఖర్చుతో, వేగంగా ప్రయోగ సేవలు అందించగలిగితే భారత్కు అంతర్జాతీయంగా కొత్త అవకాశాలు లభిస్తాయి. విదేశీ సంస్థలు కూడా తమ ఉపగ్రహాల ప్రయోగాల కోసం భారత కంపెనీలను ఆశ్రయించే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో విదేశీ పెట్టుబడులు, అధునాతన సాంకేతికత, కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే… ఇప్పటివరకు భారత అంతరిక్ష రంగంలో ఇస్రో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ఇప్పుడు ప్రైవేట్ కంపెనీలు కూడా ఆ బాధ్యతను పంచుకోవడం ప్రారంభించాయి. ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన స్పేస్ రంగ సంస్కరణలు, ప్రైవేట్ రంగానికి ఇచ్చిన అవకాశాలు ఇప్పుడు ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి. స్కైరూట్ విజయం ఇతర భారతీయ స్టార్టప్లకు కూడా స్ఫూర్తిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
ఈ మిషన్కు సంబంధించిన మరో కీలక విషయం ఏంటంటే.. విక్రమ్-1 తొలి ప్రయోగం పూర్తిగా టెస్ట్ మిషన్ మాత్రమే కాదు… పాక్షికంగా వాణిజ్య ప్రయోగం కూడా. ఈ రాకెట్లో భారతీయ సంస్థలతో పాటు విదేశీ కస్టమర్లకు చెందిన చిన్న ఉపగ్రహాల పేలోడ్లు కూడా ఉంటాయి. తొలి ఒకటి లేదా రెండు ఆర్బిటల్ ప్రయోగాలు విజయవంతమైన తర్వాత పూర్తిస్థాయి కమర్షియల్ లాంచ్ సేవలను ప్రారంభించాలని స్కైరూట్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2025 నవంబర్లో హైదరాబాద్లోని స్కైరూట్ ‘ఇన్ఫినిటీ’ క్యాంపస్ ప్రారంభోత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ ఫ్లైట్-రెడీ విక్రమ్-1 రాకెట్ను ఆవిష్కరించారు. అలాగే 2033 నాటికి భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ సుమారు 8.4 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 44 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగే అవకాశముందని అంచనా. ఈ వృద్ధిలో ప్రైవేట్ సంస్థల పాత్ర అత్యంత కీలకమని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం 1.1 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా విలువైన యూనికార్న్ స్టార్టప్గా ఎదిగిన స్కైరూట్, “క్యాబ్ టు స్పేస్” మోడల్తో చిన్న ఉపగ్రహాలను వేగంగా, ఖచ్చితమైన కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టే సేవలను ప్రపంచ మార్కెట్కు అందించడమే లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతోంది.
మొత్తంగా చూస్తే… విక్రమ్-1 కేవలం ఒక రాకెట్ కాదు… భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమ సామర్థ్యానికి ప్రతీక. శ్రీహరికోట నుంచి జరగబోయే ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే భారతదేశం ప్రపంచ స్పేస్ ఎకానమీలో మరింత బలంగా నిలవడమే కాకుండా, “మేక్ ఇన్ ఇండియా” సాంకేతికతకు మరో గొప్ప గుర్తింపును తీసుకురానుంది. భారత అంతరిక్ష చరిత్రలో ఈ మిషన్ నిజంగానే ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
Leave a Reply