ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అత్యంత సున్నితమైన అంశమైన అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలు మరోసారి ప్రమాదకరమైన మలుపు తిరిగాయి. గత కొంతకాలంగా నీరుగారినట్లు కనిపించిన ఉద్రిక్తతలు, తాజాగా డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన సంచలన వ్యాఖ్యలు, ఇరాన్ ఘాటు ప్రతిస్పందనలతో మరోసారి భీకరంగా మారాయి. తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ముగిసిందన్న ప్రకటనలు, రెండు దేశాల మధ్య మాటల యుద్ధాన్ని తారాస్థాయికి చేర్చాయి.
ట్రంప్ హెచ్చరికలు.. ఇరాన్ సమాధానం
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తనదైన శైలిలో ఇరాన్కు గట్టి హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. తనపై ఏవైనా హత్యాయత్నాలు జరిగితే అమెరికా సైన్యం ఊహించనంతటి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. “ఇప్పటికే వెయ్యి క్షిపణులను సిద్ధంగా ఉంచాం, ఒక్క ఆదేశం ఇస్తే ఇరాన్ను తుడిచిపెట్టే సామర్థ్యం మాకుంది” అని ట్రూత్ సోషల్ వేదికగా సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు.
దీనికి ఇరాన్ కూడా వెనక్కి తగ్గలేదు. “అమెరికాతో చర్చలు జరపాలంటే ముందుగా యుద్ధానికి సిద్ధపడాలి. లొంగుబాటు ద్వారా శాంతి సాధ్యం కాదు” అని ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘర్ ఘాలిబాఫ్ కుండబద్దలు కొట్టారు. అమెరికా విదేశాంగ విధానంపై తమకు నమ్మకం లేదని, తమ రక్షణ కోసం తాము అన్ని విధాలా సిద్ధంగా ఉన్నామని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.
హర్మూజ్ జలసంధి.. అసలు వివాదం
ఈ వివాదంలో హర్మూజ్ జలసంధి కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రపంచ ముడి చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన ఈ మార్గంపై తమదే నియంత్రణ అని ఇరాన్ వాదిస్తుండగా, దీనిని అమెరికా తీవ్రంగా ఖండించింది. గత మే నెల నుంచి అమెరికా నౌకాదళం సుమారు 800కు పైగా వాణిజ్య నౌకలకు రక్షణ కల్పించిందని, 380 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు సురక్షితంగా చేరిందని యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఇరాన్ మాత్రం ఆ మార్గంలో ప్రయాణించే నౌకలు తమ నిబంధనలను పాటించాలని ఒత్తిడి తెస్తోంది.
ఆంక్షల పర్వం
ఇరాన్ కొత్త సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీని లక్ష్యంగా చేసుకుని అమెరికా మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఆయనకు ఆర్థికంగా సహకరిస్తున్న నెట్వర్క్పై భారీ ఆంక్షలు విధించింది. దుబాయ్కు చెందిన ప్రముఖ బ్యాంకర్ అలి అన్సారితో పాటు సుమారు 14 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలను అమెరికా తన బ్లాక్లిస్ట్లో చేర్చింది. ఇది ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై మరింత ఒత్తిడి పెంచే చర్యగా కనిపిస్తోంది.
దౌత్య ప్రయత్నాలు సఫలమవుతాయా?
ఒకవైపు మాటల యుద్ధం, మరోవైపు హెచ్చరికలు జరుగుతున్నప్పటికీ, తెర వెనుక దౌత్య ప్రయత్నాలు మాత్రం కొనసాగుతున్నాయి. ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో ఇరాన్తో చర్చలు జరిపేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. కానీ, ఇరాన్లో జరుగుతున్న నిరసనలు, ట్రంప్ మరియు నెతన్యాహులకు వ్యతిరేకంగా వస్తున్న నినాదాలు, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేక భావజాలం ఆ దేశంలో బలంగానే ఉందని సూచిస్తున్నాయి.
ముగింపు
ప్రస్తుత పరిణామాలు చూస్తుంటే, మధ్యప్రాచ్యం మరోసారి యుద్ధానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు కేవలం రాజకీయ వ్యూహమా లేక వాస్తవంగా దాడికి సన్నాహాలా అన్నది ప్రపంచ దేశాలను కలవరపెడుతోంది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఈ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ చమురు ధరలపై, అంతర్జాతీయ భద్రతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో వేచి చూడాలి. ఏది ఏమైనా, చర్చల ద్వారానే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించాలని ప్రపంచ దేశాలు ఆకాంక్షిస్తున్నాయి
Leave a Reply