ఇరాన్తో యూఏఈ ఎందుకు వాణిజ్య సంబంధాలను పూర్తిగా నిలిపేసింది? గల్ఫ్లో నిజంగానే ఇరాన్ రెండు బాలిస్టిక్ మిసైల్స్ ప్రయోగించిందా? యూఏఈ ఆరోపణలపై ఇరాన్ ఎందుకు తీవ్రంగా స్పందించింది? అసలు ఈ మిసైల్స్ టార్గెట్ ఎవరు? హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ మూసివేస్తే ప్రపంచ చమురు మార్కెట్పై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుంది? ఇప్పటికే యుద్ధ ఉద్రిక్తతలతో అట్టుడుకుతున్న మిడిల్ ఈస్ట్లో.. యూఏఈ–ఇరాన్ మధ్య ఈ తాజా పరిణామాలు ఎటు దారితీయబోతున్నాయి? అసలు గల్ఫ్లో ఏం జరుగుతోంది?
మిడిల్ ఈస్ట్లో ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తీవ్రస్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇరాన్తో అన్ని రకాల వాణిజ్య, ఆర్థిక లావాదేవీలను తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చే వరకు నిలిపివేస్తున్నట్టు యూఏఈ ప్రకటించింది. గల్ఫ్ జలాల్లో ఇరాన్ నుంచి రెండు బాలిస్టిక్ మిసైళ్లను ప్రయోగించారన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో యూఏఈ ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే ఈ ఆరోపణలను ఇరాన్ తీవ్రంగా ఖండించింది.
యూఏఈ ప్రకటనకు కొద్దిసేపటి ముందు అక్కడి ప్రజలకు అత్యవసర ఫోన్ అలర్ట్ వచ్చింది. “క్షిపణి దాడి జరిగే అవకాశం” ఉందని.. వెంటనే సమీప సురక్షిత భవనంలోకి వెళ్లాలని అధికారులు హెచ్చరించారు. అయితే కొద్దిసేపటికే ఆ అలర్ట్ను ఎత్తివేశారు. గతంలో జూన్, జూలై నెలల్లో కూడా ఇలాంటి హెచ్చరికలు వచ్చినప్పటికీ.. తాజా పరిణామం గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఆందోళనను పెంచింది.
ఇరాన్ నుంచి యూఏఈ వైపు రెండు బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ప్రయోగించినట్టు యూఏఈ ఆరోపించింది. తమ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు ఈ రెండు మిసైళ్లను గుర్తించాయని తెలిపింది. మొదటి క్షిపణి యూఏఈ ప్రాదేశిక జలాల వెలుపల పడిపోయిందని.. రెండోది యూఏఈ ప్రాదేశిక జలాల్లో పడిందని పేర్కొంది. తర్వాత.. దాడి జరిగిన తీరును పరిశీలిస్తే… ఈ క్షిపణులు సముద్ర రవాణాను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్టు గుర్తించామని యూఏఈ తెలిపింది.
అయితే, యూఏఈ ఆరోపణను ఇరాన్ పూర్తిగా ఖండించింది. యూఏఈ వైపు తమ దేశం నుంచి ఎలాంటి క్షిపణి ప్రయోగం జరగలేదని ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది. యూఏఈ చేసిన ఆరోపణలను “నిరాధారమైనవి”గా అభివర్ణించింది. ఇలాంటి ఆరోపణలు ప్రాంతీయ దేశాల మధ్య నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తాయని.. ఇప్పటికే సంక్లిష్టంగా ఉన్న పరిస్థితులను మరింత దిగజార్చవచ్చని ఇరాన్ పేర్కొంది.
మరోవైపు.. యూఏఈకి చెందిన ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థ ADNOCకు చెందిన ఆయిల్ ట్యాంకర్లు గత కొన్ని వారాలుగా వరుసగా దాడులకు గురవుతున్నాయి. దీంతో గల్ఫ్ ప్రాంతంలో చమురు రవాణా భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా.. ఈ ట్యాంకర్ల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడితే.. గల్ఫ్ నుంచి ప్రపంచ దేశాలకు జరిగే చమురు సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అదే జరిగితే.. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చమురు ధరలు పెరగడంతో పాటు.. ఇంధన ధరలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
ఈ మొత్తం పరిణామాల్లో అత్యంత కీలకమైన అంశం స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్. గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి బయటకు వెళ్లే అనేక నౌకలకు ఈ జలసంధి అత్యంత కీలకమైన మార్గం. ముఖ్యంగా యూఏఈ పోర్టుల నుంచి బయలుదేరే షిప్పింగ్కు హోర్ముజ్ కీలకం. ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడితే.. చమురు సరఫరా, షిప్పింగ్ ఖర్చులు, ఇంధన ధరలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.
హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడం విషయంలో ఇరాన్ ఇప్పటికే అమెరికాతో శాంతి ఒప్పందం కుదరాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. దీంతో ఇప్పుడు యూఏఈ–ఇరాన్ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు హోర్ముజ్ అంశం మరింత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. ఈ మార్గం విషయంలో పరిస్థితి మరింత తీవ్రంగా మారితే.. గల్ఫ్ దేశాలకే కాకుండా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి కూడా ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
మిడిల్ ఈస్ట్లో యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత యూఏఈపై భారీగా క్షిపణులు, డ్రోన్ల దాడులు జరిగినట్టు సమాచారం. దాదాపు 3 వేల మిసైల్స్, డ్రోన్లు యూఏఈ వైపు వచ్చినట్టు పేర్కొన్నారు. అయితే జూన్లో ఇరాన్, యూఏఈ మధ్య ఒక అవగాహన ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత, యూఏఈపై దాడులు తగ్గాయి. ఇప్పుడు ఆ అవగాహన ఒప్పందం కుప్పకూలిన నేపథ్యంలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి.
ఇప్పటికే యూఏఈ ఇరాన్తో వాణిజ్య, ఆర్థిక సంబంధాలను నిలిపివేయగా.. ఇరాన్ మాత్రం క్షిపణి దాడి ఆరోపణను ఖండిస్తోంది. ఒకవైపు ఇరు దేశాల మధ్య ఆరోపణలు, మరోవైపు హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ హెచ్చరికలు.. గల్ఫ్లో పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి. ఇప్పుడు ఈ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరుగుతాయా.. లేక దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా పరిస్థితి అదుపులోకి వస్తుందా అన్నదే కీలకంగా మారింది.
మొత్తంగా.. ప్రస్తుతం అందరి దృష్టి హోర్ముజ్ జలసంధిపైనే ఉంది. ఎందుకంటే.. అక్కడ షిప్పింగ్కు అంతరాయం ఏర్పడితే.. గల్ఫ్ నుంచి ప్రపంచ దేశాలకు జరిగే చమురు సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అదే జరిగితే.. అంతర్జాతీయంగా ఇంధన ధరలు, రవాణా ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అందుకే.. యూఏఈ–ఇరాన్ మధ్య ఏర్పడిన ఈ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలను కేవలం రెండు దేశాల మధ్య వివాదంగానే కాకుండా.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే కీలక పరిణామంగా చూస్తున్నారు.
Leave a Reply