భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగానికి కొత్త అధ్యాయం.. అంతరిక్షంలో మెరిసిన వజ్ర కమలం!
భారత అంతరిక్ష రంగంలో మరో కీలక మైలురాయి నమోదైంది. ఇప్పటివరకు అంతరిక్ష ప్రయోగాలు అనగానే ఇస్రో విజయాలే ప్రధానంగా గుర్తుకొచ్చేవి. అయితే ఇప్పుడు ఓ భారతీయ ప్రైవేట్ సంస్థ కూడా అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో తన సత్తా చాటింది. హైదరాబాద్కు చెందిన స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ అభివృద్ధి చేసిన విక్రమ్-1 ఆర్బిటల్ రాకెట్ విజయవంతంగా నింగిలోకి దూసుకెళ్లి చరిత్ర సృష్టించింది.
‘మిషన్ ఆగమన్’ పేరుతో చేపట్టిన ఈ ప్రయోగం శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి విజయవంతంగా జరిగింది. మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు ప్రయోగించిన విక్రమ్-1 రాకెట్.. నిర్ణీత కక్ష్యలో పేలోడ్లను విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది. దీంతో భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగం కొత్త దశలోకి అడుగుపెట్టింది.
అసలు విక్రమ్-1 ప్రత్యేకత ఏమిటి? ఈ ప్రయోగం ఎందుకు అంత కీలకంగా మారింది? తెలుసుకుందాం.
విక్రమ్ సారాభాయి పేరుతో రాకెట్
భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి పునాది వేసిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయి పేరును ఈ రాకెట్కు పెట్టారు. సుమారు ఏడు అంతస్తుల భవనం ఎత్తులో ఉండే విక్రమ్-1 రాకెట్.. భూమికి సుమారు 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న లో ఎర్త్ ఆర్బిట్లో ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టే సామర్థ్యంతో రూపొందించారు.
ఇప్పటివరకు ఇలాంటి ఆర్బిటల్ రాకెట్ ప్రయోగాలు ప్రభుత్వ సంస్థల ఆధ్వర్యంలోనే జరిగాయి. అయితే అదే సామర్థ్యాన్ని ఓ ప్రైవేట్ సంస్థ కూడా విజయవంతంగా ప్రదర్శించడం భారత స్పేస్ రంగంలో కీలక పరిణామంగా మారింది.
సాంకేతిక సమస్య తర్వాత విజయవంతమైన ప్రయోగం
వాస్తవానికి విక్రమ్-1 ప్రయోగాన్ని ఉదయం 11.30 గంటలకు నిర్వహించాలని తొలుత నిర్ణయించారు. అయితే ప్రయోగానికి ముందు సాంకేతిక సమస్య గుర్తించడంతో కౌంట్డౌన్ను తాత్కాలికంగా నిలిపివేశారు.
ఇంధన వ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్యను గుర్తించిన శాస్త్రవేత్తలు వెంటనే పరిష్కరించారు. దాదాపు 35 నిమిషాల పరిశీలన అనంతరం రాకెట్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.
ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్ ప్రయోగంలో భారత్కు అరుదైన ఘనత
విక్రమ్-1 విజయంతో అమెరికా, చైనా తర్వాత ప్రైవేట్ సంస్థ ద్వారా ఆర్బిటల్ రాకెట్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించిన దేశాల్లో భారత్ మూడో స్థానంలో నిలిచింది.
ఈ ప్రయోగం భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ కంపెనీలకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును తీసుకురానుంది. ప్రపంచ కమర్షియల్ స్పేస్ మార్కెట్లో భారత్కు కొత్త అవకాశాలు తెరవనుంది.
ఇకపై చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాల కోసం విదేశీ సంస్థలపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గే అవకాశం ఉంది. భారత స్పేస్ స్టార్టప్లకు ఇది కొత్త అవకాశాలకు నాంది పలకనుంది.
‘మిషన్ ఆగమన్’ లక్ష్యం ఏంటి?
భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగం ఆర్బిటల్ ప్రయోగాల దశలోకి ప్రవేశిస్తున్న సందర్భంగా స్కైరూట్ ఈ ప్రయోగానికి ‘మిషన్ ఆగమన్’ అనే పేరు పెట్టింది.
ఈ ప్రయోగంలో గ్రహాస్పేస్, కాస్మోసెర్వ్, డీక్యూబ్డ్ వంటి సంస్థలకు చెందిన టెక్నాలజీ డెమాన్స్ట్రేషన్ పేలోడ్లను పంపించారు. అలాగే స్కైరూట్కు చెందిన ‘స్కోప్’ పేలోడ్ను కూడా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు.
ఈ మిషన్ ద్వారా రాకెట్లోని ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ, స్టేజ్ సెపరేషన్ టెక్నాలజీ, గైడెన్స్, నావిగేషన్, కంట్రోల్ వ్యవస్థల పనితీరును పరిశీలించనున్నారు.
భవిష్యత్తులో వాణిజ్య ప్రయోగాలకు అవసరమైన సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడమే స్కైరూట్ లక్ష్యం.
విక్రమ్-1లో అధునాతన సాంకేతికత
విక్రమ్-1 రాకెట్ పూర్తిగా కార్బన్ కాంపోజిట్ నిర్మాణంతో తయారైంది. దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన 3డీ ప్రింటెడ్ ఇంజిన్లు, ఘన ఇంధన బూస్టర్లతో ఇది పనిచేస్తుంది.
ఈ రాకెట్ సుమారు 350 కిలోల వరకు చిన్న ఉపగ్రహాలను 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని లో ఎర్త్ ఆర్బిట్లోకి తీసుకెళ్లగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంది.
2022లో స్కైరూట్ అభివృద్ధి చేసిన విక్రమ్-ఎస్ భారత తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్గా చరిత్ర సృష్టించింది. ఇప్పుడు విక్రమ్-1తో ఆ సంస్థ మరో కీలక విజయాన్ని నమోదు చేసింది.
అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన వజ్ర కమలం
ఈ మిషన్లో శాస్త్రీయ పేలోడ్లతో పాటు భారత సంస్కృతి, కళాత్మకతకు ప్రతీకలైన ప్రత్యేక వస్తువులు కూడా అంతరిక్ష ప్రయాణంలో భాగమయ్యాయి.
వరంగల్కు చెందిన సూక్ష్మ కళాకారుడు అజయ్ కుమార్ రూపొందించిన డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయి, సర్ సీవీ రామన్, డాక్టర్ ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం సూక్ష్మ శిల్పాలను కూడా విక్రమ్-1 ద్వారా అంతరిక్షంలోకి పంపించారు.
అలాగే బెంగళూరుకు చెందిన కాస్మోస్ డైమండ్స్ రూపొందించిన ‘కాస్మిక్ బ్లూమ్’ ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్ కమలం కూడా ఈ ప్రయోగంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది.
ఈ వజ్ర కమలం మధ్య భాగంలో బంగారంతో లక్ష్మీదేవి, బ్రహ్మదేవుడి ఆసనాన్ని సూచించే విధంగా ప్రత్యేకంగా రూపొందించినట్లు సంస్థ తెలిపింది.
రాకెట్ ప్రయోగ సమయంలో ఏర్పడే తీవ్రమైన ప్రకంపనలు, ఒత్తిడిని తట్టుకునేలా ఈ వజ్ర కమలానికి ప్రత్యేక పరీక్షలు నిర్వహించారు. ఒక్క వజ్రం కూడా ఊడిపోకుండా ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నట్లు కంపెనీ వెల్లడించింది.
అంతరిక్షంలోకి ‘వందే మాతరం’ సందేశం
ఈ చారిత్రాత్మక మిషన్ ద్వారా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రాసిన ‘వందే మాతరం’ సందేశం కూడా అంతరిక్షంలోకి చేరింది.
అలాగే శాస్త్రవేత్తలు, వ్యోమగాములు, స్కైరూట్ బృంద సభ్యులు పంపిన ప్రత్యేక పోస్టుకార్డులు కూడా ఈ ప్రయోగంలో భాగమయ్యాయి.
విజ్ఞానం, జాతీయ భావం, భారతీయ సంస్కృతి కలయికగా విక్రమ్-1 మిషన్ నిలిచిపోయింది.
భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగానికి కొత్త భవిష్యత్
మొత్తంగా చూస్తే.. విక్రమ్-1 ప్రయోగం కేవలం ఓ రాకెట్ ప్రయోగం మాత్రమే కాదు. భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగ సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన చారిత్రాత్మక ఘట్టం.
స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ సాధించిన ఈ విజయం.. భారత యువ ఇంజినీర్ల ప్రతిభకు, స్వదేశీ సాంకేతికతకు నిదర్శనంగా నిలిచింది.
విక్రమ్-1 విజయంతో భారత ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగంలో కొత్త శకం ప్రారంభమైంది. రాబోయే రోజుల్లో అంతర్జాతీయ కమర్షియల్ స్పేస్ మార్కెట్లో భారత్ మరింత కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
Leave a Reply