అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలతో ప్రపంచం ఉత్కంఠ
హర్మూజ్ జలసంధి చుట్టూ పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు
హర్మూజ్పై నియంత్రణ తమదేనన్న ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు
కార్గో నౌకలపై 20 శాతం రుసుము ప్రతిపాదన
ప్రపంచ చమురు సరఫరాపై పడనున్న ప్రభావం
భారత్కు ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆందోళన
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే అవకాశముందా?
ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కొత్త సవాళ్లు ఏంటి?
అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య మళ్లీ పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ఇప్పుడు కేవలం రెండు దేశాలకే పరిమితం కావడం లేదు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, చమురు మార్కెట్, సముద్ర వాణిజ్యంపై కూడా దీని ప్రభావం పడే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి మరోసారి అంతర్జాతీయ చర్చలకు కేంద్రంగా మారింది. ఒకవైపు ఈ జలసంధిపై తమ నియంత్రణ కొనసాగుతుందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చెబుతుండగా.. మరోవైపు కార్గో నౌకలపై 20 శాతం రుసుము వసూలు చేసే ప్రతిపాదనను కూడా ముందుకు తెచ్చారు. ఇదే సమయంలో ఇరాన్ తన వైఖరిని మరింత కఠినతరం చేస్తుండటంతో ప్రపంచ దేశాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాల ప్రభావం భారత్పై ఎంతవరకు ఉంటుంది? అసలు హర్మూజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ఈ ఏడాది ప్రారంభం నుంచి పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నాయి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై చేపట్టిన సైనిక చర్యల అనంతరం పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారాయి. దీనికి ప్రతిస్పందనగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు ప్రధాన మార్గమైన హర్మూజ్ జలసంధిలో రవాణాను ఇరాన్ అడ్డుకునే చర్యలకు దిగింది. దీంతో అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా గొలుసుపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. మధ్యలో తాత్కాలికంగా ఉద్రిక్తతలు తగ్గినప్పటికీ పరిస్థితి మళ్లీ మొదటికి చేరింది. ఈ నేపథ్యంలో హర్మూజ్పై తమ నియంత్రణ ఉంటుందని ట్రంప్ ప్రకటించడం మరోసారి ప్రపంచ దృష్టిని ఈ ప్రాంతంపైకి మళ్లించింది.
హర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ప్రపంచంలో సముద్ర మార్గం ద్వారా రవాణా అయ్యే ముడి చమురులో గణనీయమైన భాగం ఈ మార్గం ద్వారానే వెళ్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. హర్మూజ్లో భద్రతను అమెరికా పర్యవేక్షిస్తుందని, అవసరమైతే ఆ ప్రాంత నిర్వహణ బాధ్యతలను కూడా చేపట్టేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలిపారు. ప్రపంచ వాణిజ్యానికి ఇది కీలకమైన మార్గమని, దీనిని రక్షించడానికి అమెరికా భారీ వ్యయం చేస్తోందని పేర్కొన్నారు.
అదే సమయంలో కార్గో నౌకలపై 20 శాతం రుసుము విధించే ప్రతిపాదనను కూడా ట్రంప్ వెల్లడించారు. ప్రపంచ వాణిజ్య మార్గాలకు భద్రత కల్పించేందుకు అమెరికా ఖర్చు చేస్తోందని, అందుకు సంబంధిత దేశాలు కూడా తమ వంతు భారం భరించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా అమెరికా ఎలాంటి ప్రత్యక్ష లాభం లేకుండానే ఈ ప్రాంతంలో భద్రతను కాపాడుతోందని, ఇకపై ఆ పరిస్థితి కొనసాగదని స్పష్టం చేశారు. ధనిక దేశాలు ఈ భద్రతా వ్యవస్థకు ఆర్థికంగా సహకరించాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇరాన్తో జరిగిన చర్చల గురించీ ట్రంప్ ప్రస్తావించారు. ఇరాన్ ప్రతినిధులతో సుమారు 11 గంటల పాటు చర్చలు జరిగాయని, ఆ సమయంలో చాలా అంశాలపై అవగాహన కుదిరిందని తెలిపారు. అయితే తర్వాత ఇరాన్ తన వైఖరిని మార్చి కొత్త షరతులు ముందుకు తెచ్చిందని ఆరోపించారు. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల క్రితమే ఇరాన్ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపాల్సిందని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితులు భారత్కు కూడా కీలక సవాలుగా మారే అవకాశముంది. ఎందుకంటే భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురులో పెద్ద భాగం గల్ఫ్ దేశాల నుంచే వస్తోంది. అందులో ఎక్కువ సరఫరా హర్మూజ్ జలసంధి మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. ఒకవేళ రవాణా ఖర్చులు పెరిగినా.. లేదా కార్గో రుసుము అమల్లోకి వచ్చినా.. ముడి చమురు దిగుమతి వ్యయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. దాని ప్రభావం దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై కూడా పడే అవకాశాన్ని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఇటీవల కాలంలో భారత్ రష్యా వంటి ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్ల నుంచి చమురు కొనుగోళ్లు పెంచుతున్నప్పటికీ.. గల్ఫ్ ప్రాంత ప్రాధాన్యం ఇంకా తగ్గలేదు. అందువల్ల హర్మూజ్లో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే భారత్తో పాటు ఆసియా దేశాల ఇంధన భద్రతపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా సముద్ర రవాణా బీమా ప్రీమియంలు, షిప్పింగ్ ఖర్చులు కూడా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
మరోవైపు గల్ఫ్ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న భద్రతా సమస్యలు భారత నావికులపై కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఆయిల్ ట్యాంకర్లు, కార్గో నౌకలపై దాడులు పెరుగుతుండటంతో అక్కడ పనిచేస్తున్న భారతీయ సిబ్బంది భద్రతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే ఎగుమతి–దిగుమతి వ్యాపారం, రవాణా వ్యయం, బీమా ఖర్చులు మరింత పెరిగే అవకాశముందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
మొత్తానికి హర్మూజ్ జలసంధి చుట్టూ వేగంగా మారుతున్న పరిణామాలు ప్రపంచ రాజకీయాలు, ఇంధన మార్కెట్, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై కీలక ప్రభావం చూపే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన చర్యలు అమల్లోకి వస్తాయా? ఇరాన్ తదుపరి అడుగు ఏమిటి? ఈ ఉద్రిక్తతలు ఎంతవరకు విస్తరిస్తాయి? చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడిన భారత్ వంటి దేశాలు ఎలాంటి వ్యూహం అవలంబిస్తాయి? అనే అంశాలపై ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల దృష్టి నిలిచింది.
అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలతో హర్మూజ్లో ఉద్రిక్త వాతావరణం
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు హర్మూజ్ కీలక కేంద్రం
హర్మూజ్పై నియంత్రణ తమదేనన్న ట్రంప్
కార్గో నౌకలకు 20 శాతం రుసుము ప్రతిపాదన
భద్రతకు అమెరికానే బాధ్యత వహిస్తోందన్న ట్రంప్
ఇరాన్తో 11 గంటల చర్చల వివరాలు వెల్లడి
ఒప్పందం తర్వాత వైఖరి మార్చిందని ఇరాన్పై ఆరోపణ
ప్రపంచ చమురు మార్కెట్పై కొత్త ఆందోళనలు
హర్మూజ్ పరిణామాలతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
భారత్ చమురు దిగుమతులపై పెరుగుతున్న ఆందోళన
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం
షిప్పింగ్, బీమా వ్యయం పెరిగే సూచనలు
గల్ఫ్లో భారత నావికుల భద్రతపై ఆందోళన
ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కొత్త సవాళ్లు
Leave a Reply